Kategoria: Napoje: Napoje alkoholowe: Wino

Odmiany winorośli, de.: Rebsorten, en.: vine variety, fr.: cépage, it.: vitigni

Odmiany winorośli to wyodrębnione na drodze selekcji hodowlanej odmiany winnej latorośli (bot.: Vitis), czyli rośliny należącej do rodziny winoroślowatych (bot.: Vitaceae). Na całym globie wyróżnić można co najmniej 8000 mutacji, spośród których ponad 2000 jest dopuszczonych do upraw. W Niemczech znaczenie gospodarcze przypisuje się 50 z nich, z czego aktualnie jedna czwarta najważniejszych szczepów zajmuje 95 % ogółu powierzchni upraw winorośli. Na całym świecie na większą skalę uprawianych jest zaledwie kilkaset odmian przerobowych.

To właśnie odmiana winorośli jest języczkiem u wagi w kwestii rozstrzygania o smaku wina. Grona nadają mu bowiem duszę i charakter. Do innych czynników przesądzających o różnorodności win pochodzących od jednej i tej samej - hodowanej jednak w odmiennych miejscach oraz latach - odmiany, zaliczamy warunki glebowe i klimatyczne. Na charakter wina wpływają także:

terroir/siedlisko (pole, ziemia, teren = fr.: terroir) - pod pojęciem którego rozumiemy wpływ podłoża i lokalnego klimatu. W zależności od terroir ta sama odmiana winorośli może dawać różnorakie wina;
winifikacja, czyli wytwarzanie wina;
leżakowanie.

Filarami tęczy aromatów są tzw. aromaty pierwotne uzupełniane powstającymi podczas winifikacji aromatami wtórnymi wzbogacanymi w końcu o rozwijające się podczas leżakowania aromaty trzeciorzędne.

Poniższa lista obejmuje najważniejsze niemieckie odmiany winorośli, podzielone na szczepy białe oraz czerwone i uporządkowane malejąco pod względem zajmowanej powierzchni uprawy. Uzupełniono ją o najpowszechniejsze szczepy kultywowane w państwach o głęboko zakorzenionej tradycji winiarstwa. Także w tym przypadku rozbito je na odmiany białe i czerwone oraz posegregowano malejąco pod względem zasięgu upraw.

Najważniejsze odmiany w Niemczech

Białe odmiany i ich procentowy udział w całkowitej powierzchni upraw

Riesling - 20,4
Müller-Thurgau - 14,1
Silvaner - 5,3
Kerner - 4,2
Grauburgunder, wzgl. Ruländer - 4,1
Weißburgunder - 3,3
Bacchus - 2,2
Scheurebe - 1,8
Gutedel - 1,1
Chardonnay - 1,0
Traminer - 0,8
Faberrebe - 0,7
Ortega - 0,7
Huxelrebe - 0,7
Elbling - 0,6
Pozostałe białe odmiany - 2,2

Czerwone odmiany i ich procentowy udział w całkowitej powierzchni upraw

Spätburgunder - 11,4
Dornfelder - 8,1
Portugieser - 4,7
Trollinger - 2,5
Schwarzriesling, wzgl. Pinot Meunier - 2,4
Regent - 2,1
Lemberger - 1,6
Saint Laurent - 0,7
Acolon - 0,4
Merlot - 0,4
Pozostałe czerwone odmiany - 2,5

Białe odmiany winorośli zajmują w Niemczech około 63,2 % powierzchni uprawnych, czerwone natomiast - 36,8 %. Dane te zaczerpnięto z badań Federalnego Urzędu Statystycznego (Statistisches Bundesamt) przeprowadzonych w lecie 2005 roku.

Poniższe zestawienie stanowi przegląd najważniejszych w skali światowej odmian winorośli. Aktualnie znany zasięg powierzchni uprawnych posłużył za punkt wyjścia w uporządkowaniu ich w kolejności malejącej. Warto zaznaczyć, iż metody statystyczne mogą być w każdym kraju różne, a wyniki badań - wahać się z roku na rok. Fakt, iż dane szczepy cieszą się dużą popularnością niekoniecznie musi się przekładać na jakość tłoczonych z nich win. Często zdarza się bowiem, iż najbardziej rozpowszechnione odmiany dają wina najsłabszej jakości. Odmiany przeznaczone głównie na winogrona deserowe zostały w niniejszym zestawieniu pominięte.

Alfabetyczna lista najważniejszych białych odmian winorośli

Aligoté, wzgl. Aligoté verte - Francja, Szwajcaria
Airén, wzgl. Valdepenera blanca - Hiszpania
Chardonnay - Francja
Chenin Blanc, Steen, wzgl. Pineau - Afryka Południowa, Francja
Furmint - Węgry
Gewürztraminer - Niemcy, USA
Grauburgunder, wzgl. Ruländer - Niemcy, Włochy
Grüner Veltliner - Austria, Węgry
Gutedel, wzgl. Chasselas - Szwajcaria, Węgry
Müller-Thurgau - Niemcy, Austria
Muscat Blanc - Francja
Olasz Rizling, wzgl. Welschriesling - Węgry, Rumunia, Bałkany
Palomino - Hiszpania
Riesling - Niemcy, Francja
Rkatsiteli - Wspólnota Niepodległych Państw, Chiny
Sauvignon Blanc - Francja, Chile
Sémillon - Francja, Chile
Silvaner - Niemcy, Francja
Trebbiano - Włochy, Francja
Pedro Ximenéz - Hiszpania
Verdejo - Hiszpania
Weißburgunder - Włochy, Niemcy

Alfabetyczny przegląd najważniejszych czerwonych odmian winorośli

Beaujolais - Francja
Cabernet Franc - Francja
Cabernet Sauvignon - Francja, Włochy
Carignan - Francja, Hiszpania
Cinsault - Francja, Włochy
Gamay - Francja, Szwajcaria
Grenache noir - Hiszpania, Francja, USA
Kadarka - Węgry
Malbec, wzgl. Auxerrois - Argentyna, Francja
Merlot - Francja, Włochy, Chile
Nebbiolo - Włochy
Pinot Noir, wzgl. Spätburgunder - Francja, Niemcy
Sangiovese - Włochy, Francja
Syrah, Shiraz, wzgl. Hermitage - Francja, Afryka Południowa
Tempranillo - Hiszpania, Francja
Zinfandel - USA
Schwarzriesling, wzgl. Pinot Meunier - Francja, Niemcy

Autochtoniczne odmiany winorośli

Słuszną będzie uwaga, iż na liście tej brakuje wielu autochtonicznych odmian winorośli, czyli odmian występujących od dziada pradziada tylko na określonych terenach. Z reguły zajmują one niewielki procent upraw danego regionu. Pojęcie autochtoniczny (ze starogreckiego autós = sam i chthón = ziemia) oznacza tyle co osiadły, wrodzony lub zasiedziały. W kontekście wina chodzi o rodzime winorośle podarowane mieszkańcom danego obszaru przez matkę naturę (bez ingerencji człowieka). Kontrwagę stanowią stworzone ludzką ręką gatunki allochtoniczne. Funkcjonującym w języku biologów i ekologów zamiennikiem słowa autochtoniczny jest pojęcie endemiczny.

Odwiedzający tę stronę zaglądali również na:

Areometr Oechsle, Biały burgund, Cukier resztowy, Czerwone wino, Enologia, Grauburgunder, Oloroso, Palomino, Pedro Ximenés, Portugieser, Primeur, Refraktometr, Regent, Riesling, Rkatsiteli, Robiola Osella, Rotling, Sangioveto, Sauternes, Sauvignon Blanc, Sémillon blanc, Sommelier, Spätlese, Stopień Oechsle, Sylvaner, Syrah, Vatovavøinecké, Wina Reserva, Wino jakościowe z określonych regionów upraw, Wino jakościowe z wyróżnikiem, Wino perliste, Wino porto, Wino różowe, Wino szampańskie,