Kategoria: Artykuły spożywcze: Drób;: Indyki

Indyk, indor, indyczka, zool.: meleagris gallopavode, de.: Pute, Puter, Truthahn, Truthuhn, Indisches Huhn, Pockerl, Welschhahn, Bigauderer, fr.: dindon, dinde, dindonneau, en.: turkey, it.: tacchino, es.: pavo

Indyki zaliczają się do ptactwa domowego i tworzą z zoologicznego punktu widzenia samodzielną podrodzinę indykowatych (zool.: meleagrididae) w obrębie rodziny grzebiących (zool.: galliformes). Ojczyzną indyka dzikiego jest Ameryka Północna (tj. USA i północny Meksyk). Po jej odkryciu indyki przywiezione zostały do Europy w roku 1520. Już w tamtym okresie oswojone egzemplarze zamieszkiwały włoście króla Azteków - Montezumy. Zwierzęta te dostarczały Indianom nie tylko wybornego mięsa, lecz również piór, którymi mieli się w zwyczaju zdobić. Krótko po przywiezieniu przez Hiszpanów pierwszych oswojonych parek do Europy, hodowla indyków zaczęła zataczać coraz szersze kręgi, stając się szczególnie powszechną w Anglii, Francji i Holandii.

Charakteryzujące się mocną budową, szerokopierśne ciało indyków umocowane jest na długich nogach. Przyciągająca wzrok, pokryta brodawkami, czerwona i nieopierzona głowa nadaje tym ptakom dziwaczny wygląd. Wyrośnięte egzemplarze płci męskiej (indory) posiadają na piersi czarną kępkę włosów przypominającą w dotyku końskie włosie. Jej miejsce na piersi żeńskich egzemplarzy (indyczek) zajmuje brodawka. Indyki rozróżniane są na podstawie klas wagowych i zabarwienia upierzenia - tak zwanego umaszczenia Mimo, iż indory i indyczki chowane są osobno, ich mięso nie wykazuje żadnych różnic jakościowych. Różnica polega li i jedynie na długości odchowu, a co za tym idzie - na masie poubojowej. Indyczki zarzynane są z reguły wcześniej, siłą rzeczy osiągają więc mniejszą wagę ciała niż indory.

Najważniejsze kolory upierzenia:

• bronz: czarne (kolor podstawowy) z przebłyskującym brązem
• białe
• czarne
• Cröllwitzer: białe pióra z czarną obwódką

Klasy wagowe:

• indyki typu lekkiego: (gotowe do smażenia) 3,5 - 5 kg
• indyki typu średniego: (gotowe do smażenia) 7 - 10 kg
• indyki typu ciężkiego: (gotowe do smażenia) 10 - 12 kg
• indyki typu bardzo ciężkiego: (gotowe do smażenia) od 12 kg

Hodowla

Przeważająca część indyków pochodzi z intensywnego tuczu podłogowego. Często określa się je mianem indyków mieszańcowych, wzgl. hybryd. Na skutek tuczu intensywnego zwierzęta mają szybko rosnąć, osiągnąć dojrzałość przedwczesną, nabrać odporności i odznaczać się dużą ilością mięsa przy małym udziale kości. Indyki tuczone ekstensywnie wzrastają z kolei na wolnym wybiegu. Ich partia piersiowa jest znacznie lżejsza niż partia piersiowa porównywalnych indyków z tuczu intensywnego. Mięso jednak charakteryzuje większa mięsistość.

Chów indyków

Standardem jest chów podłogowy w tzw. oborach wolnowybiegowych, których konstrukcja gwarantuje stały dopływ świeżego powietrza i naturalnego światła dziennego. Szereg aktów prawnych dotyczących rynku mięsa drobiowego w Polsce i Unii Europejskiej reguluje kwestie przetrzymywania ptactwa domowego.

Tucz indyków

W zależności od czasu trwania tuczu wyróżniamy tucz długotrwały (dla indyczek: około 16 tygodni, indorów - 22 tygodni) i krótkotrwały (indyczki: 9-12 tygodni).

Pod pojęciem obsady kryje się ilość zwierząt przypadająca na daną jednostkę powierzchni. Wyrażana jest w kilogramach na metr kwadratowy. Obsada ustalana jest w taki sposób, by indyki miały dość miejsca na swobodne poruszanie się oraz na zaspokojenie elementarnych potrzeb takich jak np. uderzanie skrzydłami czy też grzebanie. Ponadto przewiduje miejsce na spoczynek, gdzie indyki mogą się po prostu położyć. W myśl dyrektyw Unii Europejskiej zalecana obsada dla indyczek wynosi maksymalnie 52 kg/m2, a dla indorów - 58 kg/m2. Odpowiada to mniej więcej 4-5 kg "indyka" na m2.

Indyk: środki farmaceutyczne

Kwestię dopuszczalnych w hodowli substancji normują przepisy o obrocie lekami. Aplikowanie zwierzętom zaaprobowanych przez odpowiednie urzędy środków farmaceutycznych leży wyłącznie w gestii lekarza weterynarii, do którego obowiązków należy kontrola całej dokumentacji oraz badanie zwierząt. Bieżącą kontrolę podawanych lekarstw umożliwia rejestr, który przez okres trzech lat zobowiązany jest prowadzić każdy hodowca. Rejestr ten winien obejmować wszelką dokumentację mającą związek z używanymi lekami. Proceder ten sprawia, iż mięso indycze możemy spożywać bez obaw. Zwierzęta bez świadectwa zdrowia (wystawia je działający z ramienia urzędu weterynarz)nie są w ogóle dopuszczane do uboju.

Indyk: wartości odżywcze

Mięso indycze odznacza wysoki udział białka (pierś 24%, udziec 21%) oraz nader niska zawartość tłuszczu (pierś 2%, udziec 8%), który i tak w większej mierze stanowią wartościowe wielonienasycone kwasy tłuszczowe.

Indyk: przyrządzanie

W porównaniu do indorów, mięso zabitych przed osiągnięciem dojrzałości płciowej indyczek charakteryzuje większa delikatność. Przyrządzając indyka w całości warto pamiętać, iż wiele jego partii różni się między sobą barwą i konsystencją. Udziec ma ciemne i tłuste mięso, które nie wysycha tak szybko podczas smażenia. Pierś natomiast jest jasna, nader chuda, a podczas pieczenia wykazuje lekką tendencję do obsychania. Nie bez przyczyny więc zaleca się przykrycie jej na czas smażenia plastrem słoniny, który należy zdjąć na około 20-30 minut przed zakończeniem obróbki cieplnej. Dzięki temu skórka zdąży jeszcze zrobić się chrupiąca. Szyjka oraz boki indyka mają nieco więcej tłuszczu niz pierś.

Całe zwierzęta dostępne są od września do marca. Szczególnie w okresie świąt Bożego Narodzenia i amerykańskiego święta "Thanksgiving" cieszą się naprawdę dużym wzięciem.

Nic nie stoi na przeszkodzie, by całe zwierzęta przyrządzać w dokładnie taki sam sposób jak pulardy, tj. z farszem lub bez. W roli nadzienia sprawdzi się doskonale farsz sporządzony z indyczych wątróbek (patrz również: watróbka drobiowa) doprawiony świeżymi ziołami oraz połączony z kostkami białego chleba.

Pierś, udziec i wątróbkę nabyć można przez okrągły rok.