Kategoria: Artykuły spożywcze: Warzywa: Warzywa liściowe

Portulaka, portulaka siewna, portulaka warzywna, portulaka pospolita, de.: Portulak, Sommerportulak, Gewürzportulak, Gemüseportulak, Postelein, Burzelkraut, Bürzelkraut, Bürzelkohl, Kreusel, Sauburtzel, bot.: Portulaca oleracea ssp. sativa, en.: purslane, common purslane, kitchengarden purslane, fr.: pourpier, it.: portulaca, es.: verdolaga, verdolaga grande

Portulaka: opis rośliny

Portulaka to rosnąca w szybkim tempie roślina jednoroczna. W początkowym okresie swego rozwoju płoży się po ziemi, w późniejszym natomiast rośnie w górę, osiągając nawet 15-40 cm wysokości. Na jej czerwonawych łodygach osadzone są mięsiste, zgrubiałe, jajowate liście, charakteryzujące się brakiem ogonków. W zależności od odmiany (patrz przypis na dole strony) natura maluje je na kolor zielony lub żółty, mogący nawet przechodzić w odcień złotożółty. W okresie kwitnienia, czyli od maja do września, między liśćmi pojawiają się małe kwiaty o jasnożółtym bądź pomarańczowym zabarwieniu.

Portulaka: składniki

Portulaka obfituje w witaminę C - 100g liści kryje w sobie aż 22 miligramów tej substancji. Do pozostałych składników należą witaminy B₁, B₂, B₆, prowitamina A i podstawowe składniki odżywcze, czyli węglowodany, białko oraz makro- i mikroelementy: wapń, żelazo, sód, fosfor, a także kwas szczawiowy.

Portulaka: uprawa, zbiory i magazynowanie

Cykl uprawy portulaki gruntowej zamyka się w zaledwie 3-4 tygodniach (od wysiewu aż po zbiór). W szklarni trwa on jeszcze krócej - maksymalnie 20 dni. Błyskawiczny czas osiągania plonu pozwala na powtórne wysiewy, dzięki którym młode pędy i liście portulaki dostępne są przez cały rok. W okresie od marca do października osiągalna jest jej odmiana gruntowa. Dostępna na rynku przez pozostałą część roku portulaka pochodzi z hodowli szklarniowej, prowadzonej głównie w Holandii i krajach Europy Południowej.

Zbiór portulaki polega na odcinaniu łodyżek. Ich zdolnościom regeneracyjnym zawdzięczamy możliwość dwu-, a nawet trzykrotnego zbioru w ciągu jednego sezonu. Ze zbiorami trzeba się jednak pospieszyć - od momentu zakwitnięcia rośliny jej liście nabierają goryczki.

Czas przechowywania portulaki jest bardzo ograniczony - nawet idealne warunki składowania, czyli temperatura w granicach 0-1°C oraz wysoka wilgotność powietrza rzędu 95% nie dokonają cudu. Portulaka zachowuje świeżość nie dłużej niż przez 3-5 dni od momentu zerwania.

Portulaka: zastosowanie

Surowe liście portulaki można dusić jak warzywo lub dodawać do sałatek. Doskonale smakują szczególnie w towarzystwie ogórka sałtkowego, pomidorów i sałaty głowiastej. Kanapka ze świeżego chleba żytniego razowego, do której podamy pokrojone w paski liście, pozwoli wspaniale uwydatnić ich delikatnie kwaskowaty, lekko orzechowy smak. Dla miłośników warzyw gotowanych cenną może okazać się wskazówka, iż liście portulaki najpierw się krótko blanszuje, po czym przyrządza tak jak szpinak. Pączki kwiatów uchodzą za świetny zamiennik kaparów. Usmażone na głębokim tłuszczu będą smakowitą ozdobą sałatek.

Portulaka: o działaniu leczniczym słów kilka

Jak wcześniej wspomniano, właściwości lecznicze portulaki docenili już starożytni Egipcjanie, np. parząc z jej liści herbatę, którą aplikowali w przypadku dolegliwości ze strony układu moczowego. Roślina ta wykazuje również działanie oczyszczające krew i przynosi ulgę w zgadze, łagodząc jej objawy.

* Uwaga: w odniesieniu do portulaki botanika nie rozdziela własa na czworo i nie dokonuje żadnego rozróżnienia tej rośliny na poszczególne odmiany. Jedynie w handlu nasionami wyróżnia się zieloną portulakę, żółtą portulakę i złotożółtą portulakę.